İlk 2 dersimizde fotoğraf makinaları (body’ ler) üzerinde durmaya çalıştık. Fotoğraf serüveninde makinamız kadar önemli, hatta çoğu durumda neredeyse makinamızdan daha önemli , bir başka ekipman ise konudan yansıyan ışığı film ya da sensör düzlemine düşürmemizi sağlayan objektiflerimizdir. Kısaca objektifler üzerine yoğunlaşmaya çalışalım:

Objektifler kabaca bir tanım ile ; görüntünün film (veya sensör) üzerinde yeterli aydınlık ve netlikte oluşmasını sağlayan mercek ya da mercekler topluluğudur. Bir objektif üzerinde çoğunlukla diyafram ayar halkası (genelde eski mekanık objektiflerde diyafram ayar halkası bulunur, genelde artık diyaframı objektif üzerinden değil maknamızın üzerindeki çarklar vasıtasıyla yapıyoruz. Canon EOS objektiflerde diyafram body üzerinden, Nikon objektiflerde hem objektif hem body üzerinden ayarlanır) netleme halkası gibi kontrol düzenekleri bulunur.

Bir objektifin üzerinde, özelliklerini belirten ; odak uzaklığı, en açık ve en kapalı diyafra açıklığı, netleme mesafesi gibi bilgiler bulunmaktadır.

Odak Uzaklığı: Optik merkez ile film düzlemi arasındaki mesafedir. Milimetre cinsinden ifade edilir. Objektifler odak uzaklıklarına göre sınıflandırılırlar: Normal, kısa , uzun.

Buna ilave olarak değişen odak uzunluklarna sahip objektiflere zoom objektif denilmektedir. Bir objektifin odak uzuluğunu belirlerken, objektifin takılı olduğu fotoğraf makınasının kullandığı film formatının belirleyici olduğunu bilmemiz gerekir. Örneğin günümüzde en yaygın kullanılan fotoğraf makıneleri 35mm lik, yanı 24mm*36mm film kullanan makınalardır. Bu filmlerin köşegen uzunlukları 43mm dir.

Normal Odaklı Objektif: Odak uzunluğu , takılı olduğu makınanın kullandığı filmin kosegen uzunluğuna eşit olan objektiftir. 35 mm film formatında (yani bizlerin kullandığı film formatı) normal odaklı objektif ın odak uzunluğu 43 mm dir, ama genelde kolaylık olması açısından bu rakam 50 ye yuvarlanır ve 50mm objektifler normal odaklı kabul edilir..

Kısa Odaklı Objektif (Geniş açı): Odak uzunluğu, takılı olduğu makınanın kullandığı filmin köşegeninden kısa olan objektiftir. Yani 35mm film formatı için düşünürsek, 35 mm, 28mm, 24mm ve altı kısa odak uzunluklu objektiflerdir.

Uzun Odaklı Objektifler: (tele) Odak uzuluğu, takılı olduğu makınanın kullandığı filmin köşegeninden uzun olan objektiflerdir. Yine 35 mm formatı için, 85 mm, 105mm, 200mm, 300mm uzun odaklı objektiflere örneklerdir..

Görüş Açısı: Odak uzunluğunun kısa ya da uzun oluşu görüş açısını belirler. Kısa odak uzunluğuna sahip objektifler geniş görüş açısına sahipken, tam tersi uzun odak uzunluğuna sahip öbjektifler dar görüş açıısna sahiptirler.

Normal açı, insan gözünün görebildiği açıya eş değerdir ve bu aşı 45 – 50 derece dir. Dolayısıyla normal odaklı objektifler insan gözünün gördüğü açıyı film düzlemine yansıtırlar.

Kısa odaklı yani geniş açı objektifler, insan gözünden daha geniş açıları film düzlemine yansıtırlar.  Uzun odaklı objeltifler ise (teleler) dar açılıdırlar ve insan gözünün göreceği açıdan daha dar bir açıyı filme taşırlar.. 
Buraya kadar olanlar biraz teorik açıklamalardı. Gelelim işin pratikteki yüzüne.. Nasıl bir objektif seti edinmeliyiz. En önemli soru bu sanırım. Fotoğraf konusunda ilerlemek isteyen, bu yolculukta üretebilmek isteyen arkadaşların kendilerine sormaları gereken en önemli sorulardan biri budur bence..

Aslında hani o ilk sorduğumuz sorulardan biri vardı, “- Canon mu , Nikon mu? hangisini öneririsiniz.”. Bence bu sorunun cevabı her iki firmanın objektif(lens) kataloglarında yatıyor..Henüz bir fotoğraf makınası satın almadıysanız , ve hangi yönde ilerlemeyi düşündüğünüzü biliyorsanız, hem Canon’un , hem de Nikon’un objektif serilerine bakarak sizin için “doğru” markayı tesbit edebilirsiniz..

Marka ismi vermeden, gelin biraz

“nasıl bir objektif seti?”

konusunda yoğunlaşalım..

Öncelikle önünüze çıkan ilk yol ayrımı;

sabit odaklı objektiflerle mi çekeceksiniz (yanı 35mm, 50 mm, 135 mm gibi tek odak uzaklıklı) ,

ya da zoom objektiflerin size sunacağı imkanları kullanacak mısınız (28-105mm , 28-135mm, 70-200mm, 75-300mm gibi) .

Yani ilk karar sabit mi zoom mu.. Peki ne fark var?.

Sabit odaklı objektifler, optik performansı daha yüksek, daha hafif , fakat kullanışı dah zor ve malıyeti yuksek objektiflerdir.

Oysa Zoom objektifler, optik performanstan biraz ödün verseler de , daha kullanışlı , daha ucuzdurlar..

Mesela bir 24 mm, bir 35 mm, bir 50mm bir 85mm ve bir 105mm objektif alacağınıza (toplam 5 adet objektif yerine ) , 24*105 bir objejtif satın almak çok daha kullanışlı ve mutlaka daha hesaplı bir çözüm sunar..

Başlangıçta 24 den, veya 28 den , 105 e veya 135 e kadar uzanan bir “temel” objektif satın almak , sizler için bu serüvende iyi bir başlangıç yapmaktır bence.. Sonra zaman içinde hoşunuza giderse, geniş açıya (15mm, 17*35, 17*40 gibi objektiflerle mesela) yönlenmek uygun olur.. Ayrıca bir de 70 – 200,, veya 75-300 aralığında bir teleojektif de uzun mesafeli çekimlerde , özellikle kadrajlarınızı sadeleştirmeniz gereken yerlerde çok işinize yarar..

Bir de bunlardan hariç “macro “ objektif adında üretilen ve satılan objektifler vardir. Bunlar kısaca yakın çekim objektifleridirler, macro çalışmalarda (özelllikle doğada) çok işe yararlar..Ayrıca 100 veya 105mm bir macro objektif çok başlarılı portre objektifi dir (Digital makınaları oanlar için 60 mm macro) .

Özellikle Canon kullanıcılarına bir tavsiyem var Canon’un 100mm macro objektifi çok iyi optik performansı ve çok pahalı olmayan fiyatıyla biz “Canon” culara çok keyifli bir macro ve portre objektifi vazıfesi görmektedir. Aynı güzellik eminim ki Nikonun 105mm macro objektifinde de vardır.. (Digitalciler 60 mm macro ihtimalını düşünmeli, çünkü 1,6 ile çarpınca : 60*1,6=96 ediyor)

Objektiler konusunda gerçekten uzun uzun düşünmeye, araştırmaya, kullananlara danışmaya ve kulaktan kulağa dolaşan yorumlara dikkat etmeye özen göstermeliyiz. Belirli bir araştırma aşaması geçirmeden, nette pek çok sitede ve çoğu fotoğraf dergisinde yayınlanan testlere bakmadan , çat kapı gidip bir objektif satın almak size uzun vadede büyük sorunlar doğurabilir. Kullanım amacına iyi karar vermek ve bu yönde bir atılım yaparak hem fiyat yönünden , hem objektifin ağırlığı yönünden hem de optik performans yönünden size en uygun objektifi seçmek biraz zaman alacak. Bu konuda her türlü sorularınıza cevap vermeye çalışırım, eğer sorduğunuz objektifi hiç tanımıyorsam sizler için araştırırım..

Bunlardan ayrıca bir de unutmadan şunu söylemeli hem Canon’un, hem de Nikon’un ;

1) set olarak verdikleri “plastik” objektifler,

2) normal kalıte objektifler,

3) Lüks kalite objektifler

olmak üzere 3 ana satış kategorisinde segmenti mevcuttur.

Plastık objektifler 30-50 Euro civarlarında, makına alırken “set” olarak tabir edilip satılırlar, optik kalıteleri oldukça düşüktür, ancak geçici bir süre için sizi tatmın ederler.

Normal fiyat kategorsındeki objektifler 150 -200 dolardan, 500-800 dolar mertebelerine kadar satılırlar.. Optik kalıteleri kabuledilebilir seviyededir, ve nispeten ucuz fiyatlarıyla genelde çok satılan objektiflerdir.

Lüks kategorı ise hem diyafram açıklıkları fazla, hem de içindeki lenslerin optik kalite düzeyleri yüksektirler. Genelde 1000 dolardan başlayan fiyatlarıyla pahalı bir kategoridirler. Tek dezavantajları ağır oluşlarıdır..

Evet, Objektifler hakkında böyle bir genel sunum hazırladım. Bir çok özel sorunuz olabilir , sorarsanız cevap yazmaya çalışırım.

Selamlar

HAKAN HATAY